HomeSở hữu trí tuệ

Giá trị tài sản trí tuệ

Like Tweet Pin it Share Share Email

KHÍA CẠNH TÀI CHÍNH CỦA TÀI SẢN TRÍ TUỆ

Công ty Luật sở hữu trí tuệ TIP xin chia sẻ đến doanh nghiệp, một cái nhìn toàn cảnh về Tài sản trí tuệ thông qua bài viết dưới đây….

  1. Tiền tệ hóa tài sản trí tuệ (Monetized)

Khía cạnh tài chính thứ nhất : Tài sản trí tuệ có thể đem lại cho doanh nghiệp khả năng tiền tệ hóa tài sản trí tuệ.

Quyền sở hữu trí tuệ có thể được bán, được li xăng,được dùng để ký quỹ hoặc thế chấp vay nợ, hoặc  kêu gọi hỗ trợ vốn từ bạn bè, gia đình, các nhà đầu tư cá nhân, các quỹ đầu tư mạo hiểm, các ngân hàng chuyên doanh và thậm chí các ngân hàng thông thường.

Trên thế giới hiện nay, hầu hết các nước đều đang có chính sách khuyến khích và hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ trong việc khởi nghiệp có sử dụng công nghệ cao hoặc các doanh nghiệp đổi mới,  ápdụng công nghệ tiên tiến trong sản xuất. Chính phủ hỗ trợ doanh nghiệp bằng nhiều cách, trong đó bao gồm cả việc ban hành các chính sách thúc đẩy phát triển doanh nghiệp : các quy định cơ chế cấp, bảo lãnh, trợ cấp hoặc hỗ trợ cho vay lãi suất thấp từ  phía ngân hàng nhà nước hoặc các quỹ quốc gia.

Do vậy, thái độ và tâm lý của một doanh nghiệp vừa và nhỏ khi quan tâm, xem xét quyền sở hữu trí tuệ doanh nghiệp cần nhận thức rõ ràng, các quyền sở hữu trí tuệdoanh nghiệp không đơn thuần là tài sản về mặt pháp lý mà còn hữu dụng bởi một khả năng khác : công cụ tài chính cho doanh nghiệp

2. Vốn hóa tài sản trí tuệ (Capitalization)

Tài sản trí tuệ có thể giúp doanh nghiệp tăng cơ hội nhận được tài trợ kinh doanh từ các nhà đầu tư, người cho vay. Trong quá trình xem xét và đánh giá yêu cẩu hỗ trợ góp vốn, hùn vốn. Nhà đầu tư, người cho vay sẽ đánh giá khả năng trong tương lai sản phẩm hoặc dịch vụ mới của doanh nghiệp có được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ hay không ? Khả năng này cũng là một thước đo, một chỉ dẫn tốt về tiềm năng hoạt động trên thị trường của doanh nghiệp

Chủ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ phải thuyết phục nhà đầu tư, người cho vay về những cơ hội thị trường mở ra cho doanh nghiệp trong việc thương mại hóa sản phẩm hoặc dịch vụ có liên quan.

Một bằng độc quyền sáng chế có giá trị cao, hấp dẫn và hứa hẹn có thể mở ra cho doanh nghiệp nhiều cơ hội về tài chính.

Quyền sở hữu trí tuệcác kết quả sáng tạo,các sáng kiến cải tiến sản phẩm,dịch vụ của doanh nghiệp dự định đưa ra thị trường nếu thành công sẽ bảo đảm cho doanh nghiệp đạt được một thị phần cao hơn với một mức độ độc quyền nhất định.

Điều này giúp cho nhà đầu tư, người cho vay có thể định giá được tài sản trí tuệ của doanh nghiệp và gán cho chúng các mức độ giá trị khác nhau. Tuy nhiên, có một xu hướng rõ ràng là càng ngày mức độ tin tưởng của nhà đầu tư, người cho vay vào các tài sản trí tuệ càng tăng cao, xem chúng như một nguồn lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp.

Ngày nay, ở các nước phát triển, những nhà đầu tư, người cho vay ngày càng hướng vào các công ty có danh mục vốn đầu tư sở hữu trí tuệ được quản lý tốt, ngay cả những lúc gặp khó khăn nhất, những doanh nghiệp này vẫn nỗ lực bảo vệ các lợi ích sở hữu trí tuệ của mình.

Chủ sở hữu hay nhà quản lý một doanh nghiệp vừa và nhỏ cần hiểu được giá trị thương mại của tài sản trí tuệ mà doanh nghiệp đang sở hữu, phải đảm bảo được rằng, chính họ đã nhận biết được đầy đủ và khai thác hết giá trị đích thực của chúng (cũng có thể thông qua các chuyên gia quản trị sở hữu trí tuệ nếu cần), chỉ khi hiểu được, nhận diện được các tài sản trí tuệ mà doanh nghiệp đang sở hữu thì doanh nghiệp mới có thể tính toán đầy đủ trong mọi hoạt động kinh doanh và phản ánh đúng các giá trị của chúng trong các bảng biểu tài chính của doanh nghiệp.

Trên tất cả, doanh nghiệp phải đảm bảo rằng các tài sản trí tuệ đã phản ánh đủ trong bảng cân đối kế toán (balance sheet data), trong kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp khi giới thiệu kế hoạch đó với các nhà đầu tư, người cho vay tiềm năng.

3. Bảo đảm hóa (Securitization) Tài sản trí tuệ – Một xu hướng mới

Cho vay một phần hoặc toàn bộ theo yêu cầu doanh nghiệp chỉ dựa vào các tài sản trí tuệ là thực tế hiện nay ở các nước phát triển. Ngày càng có nhiều khoản vay thương mại ký quỹ và vay ngân hàng được thế chấp là lợi ích sở hữu trí tuệ, đặc biệt trong doanh nghiệp kinh doanh về âm nhạc, các doanh nghiệp vừa và nhỏ hoạt động trên nền Internet và các lĩnh vực công nghệ cao.

Thông thường, việc thế chấp liên quan đến khả năng đóng góp tài chính của các tài sản trí tuệ khác nhau, trực tiếp đem lại những bảo đảm cho các khoản vay hoặc hỗ trợ.

Về nguyên tắc, các tài sản thế chấp có thể là bất kỳ tài sản nào có khả năng sinh ra tiền, hoặc thậm chí  là những khoản tiền sẽ nhận được trong tương lai. Do vậy, có thể thế chấp các khoản phí sử dụng từ việc li-xăng một sáng chế, nhãn hiệu hoặc bí mật thương mại, hay từ việc sáng tác nhạc hoặc quyền thu âm của một nhạc sĩ .

Trên thực tế, một trong những vụ thế chấp nổi tiếng gần đây nhất là khoản thanh toán phí sử dụng của một nhạc sĩ rock Hoa Kỳ tên là David Bowie.

4. Định giá tài sản trí tuệ doanh nghiệp và khả năng nhận hỗ trợ tài chính

Thế chấp tài sản trí tuệ doanh nghiệp để vay tiền” là vấn đề mới xuất hiện gần đây, vay theo cách truyền thống vẫn là nguồn vay chính của hầu hết các doanh nghiệp vừa và nhỏ, vay thế chấp bằng Tài sản trí tuệ thì sao?

Trong trường hợp doanh nghiệp ký quỹ vay tiền bằng tài sản sở hữu trí tuệ thì cơ hội được chấp nhận sẽ cao hơn khi doanh nghiệp chứng minh được tính thanh khoản của tài sản sở hữu trí tuệ đem thế chấp, bên cạnh đó người đi vay cũng cần cung cấp thêm khả năng khác, khả năng có thể  định giá độc lập tài sản sở hữu trí tuệ thế chấp đối với doanh nghiệp. Ngoài ra, còn các yếu tố khác : vòng đời tài sản trí tuệ doanh nghiệp thế chấp ít nhất cũng phải bằng khoảng thời gian vay nợ  của doanh nghiệp, hay khả năng bán được tài sản thế chấp trong trường hợp bị tịch thu hoặc doanh nghiệp bị phá sản.

Định giá chính xác giá trị tài sản trí tuệ của doanh nghiệp là vấn đề rất quan trọng. Mục đích chính của việc này là  xác định, đánh giá mọi giá trị tài sản trí tuệ của doanh nghiệp có thể có,công việc này đòi hỏi phải được tiến hành một cách công phu và tỉ mỉ nhưng hết sức khách quan bởi một công ty định giá có thẩm quyền đáng tin cậy.

Giá trị tài sản trí tuệ được tìm thấy ở đây nằm trong các quy trình quản lý sở hữu trí tuệ, trong việc nhận dạng, giải thích và xác định số lượng tài sản sở hữu trí tuệ của doanh nghiệp.

Quản trị tài sản trí tuệ ngày nay đã trở nên quan trọng hơn trong nền kinh tế tri thức.

Một lý do nữa để doanh nghiệp nâng cao nhận thức nội bộ của mình về phạm vi và giá trị trong việc nắm giữ tài sản trí tuệ, trong đó có bao gồm các bí mật thương mại, có thể được sử dụng để ký quỹ vay tiền.

Hiện nay, việc định giá sở hữu trí tuệ khi đi vay, bị cả hai phía người cho vay và người đi vay nhận định là mang tính chủ quan cao. Trên thực tế, có nhiều phương thức định giá tài sản trí tuệ được dựa trên những căn cứ rất tốt nhưng lại bị coi là chủ quan, khó hiểu.

Càng ngày xuất hiện càng nhiều việc áp dụng phương thức định giá phí sử dụng thu được từ li-xăng làm căn cứ xác định giá trị tài sản trí tuệ là một bước phát triển đáng mừng về nhận thức doanh nghiệp trong môi trường kinh doanh, nó mở ra khả năng thuận lợi mới, tài sản trí tuệ được chấp nhận như tài sản có giá trị để thế chấp vay tiền và huy động vốn.

Tóm lại, đối với một doanh nghiệp vừa và nhỏ, điều quan trọng là đừng quên và luôn luôn suy nghĩ đến tài sản trí tuệ của doanh nghiệp dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, khi doanh nghiệp kêu gọi hỗ trợ tài chính, khi phát triển chiến lược kinh doanh hay khi thực hiện kế hoạch kinh doanh của mình.

Ths. Luật sư Nguyễn Tư Thúc

Công Ty Luật Sở hữu trí tuệ TIP

Comments (0)

Trả lời

Your email address will not be published. Required fields are marked *